Okuma hızı testi

Dedemin evinde, salonun bütün duvarını kaplayan ceviz bir kitaplık vardı. Çocukken o rafların önünde durup sırtlardaki yaldızlı harfleri okumaya çalışırdım; çoğunun ne anlama geldiğini bilmezdim ama sesleri hoşuma giderdi. Dedem kitaplarını alfabetik sıraya dizmezdi. Onun kendine göre bir düzeni vardı: en sevdiği kitaplar göz hizasında, hiç açmadıkları en üstte, ödünç verip geri gelmeyenlerin yeri ise boş bırakılmış küçük aralıklardı. “O boşluklar,” derdi, “kitapların bir gün döneceğine dair umudum.”

Her akşam yemekten sonra pencerenin yanındaki koltuğuna oturur, gözlüğünü burnunun ucuna indirip yarım saat okurdu. Ne kadar yorgun olursa olsun bu yarım saati kaçırdığını hiç görmedim. Bir gün ona neden her gün okuduğunu sordum. Kitabı kapatmadan, parmağını sayfanın arasında tutarak cevap verdi: “Bir kitabı bitirmek için okumuyorum. Okumak, günün geri kalanını anlamama yardım ediyor.”

Yıllar sonra o kitaplık bana kaldı. Taşırken her kitabın arasından bir şey çıktı: eski bir tren bileti, kurumuş bir yaprak, kenarına kurşun kalemle düşülmüş notlar. Notların bazıları kısa bir “evet!”ten ibaretti, bazıları ise sayfanın boşluğunu dolduran uzun itirazlardı. Dedem kitaplarla konuşuyormuş meğer; ben de o konuşmaya yarım yüzyıl sonra katılmıştım.

Bugün kendi rafımı düzenlerken onun yöntemini kullanıyorum. Sevdiklerim göz hizasında, ödünç verdiklerimin yeri boş. Tek farkım, artık kimin hangi kitabı aldığını telefonuma not etmem. Dedem bunu duysa gülerdi herhalde; ama boşlukların daha çabuk dolduğunu görünce bence o da ikna olurdu.